Spotkanie w Orchard Lake, październik 2003 r.

Spotkanie polonijnych i polskich inżynierów z USA, Kanady i Polski ,które odbyło się 10-12 października 2003 r., na terenie Zakładów Naukowych w Orchard Lake, uznać już można za historyczne.  

Jak się okazuje nie było pierwszym w kontaktach stowarzyszeń technicznych Ameryki? Z monografii Polonia Technica wydanej w 2001 r. z okazji 60-lecia stowarzyszenia wynika, że polonijni inżynierowie z Detroit, Chicago i Nowego Jorku spotkali się po raz pierwszy 2 lipca 1944 r. w biurze Polsko-Amerykańskich Kupców, Przemysłowców i Profesjonalistów mieszczącym się  przy 1123 N. Ashland Ave., Chicago , Ill.

Orchard Lake, 2003 r.

                Chociaż celów, które przyświecały tamtemu spotkaniu przed sześćdziesięciu laty było wiele to ogólnie można powiedzieć, że chodziło o nawiązanie współpracy między między tymiż organizacjami. Organizatorzy zastanawiali się nad wykorzystaniem doświadczeń wynikających z rozwoju technicznego i gospodarczego Stanów Zjednoczonych dla nauki i techniki polskiej, m. in. poprzez organizację staży polskich specjalistów w amerykańskich firmach. Natomiast myślą przewodnią spotkania po latach było hasło: „Lepsze zorganizowanie się i utrwalenie oraz zainspirowanie techniczno-naukowego światowego dziedzictwa polskiego uchodźstwa”. Chociaż obydwa spotkania odbywały się w diametralnie odmiennych warunkach politycznych Polski to cele należy uznać za zbieżne.

            Konferencja inżynierów początku XXI wieku była między innymi pomysłem profesora Andrzeja Targowskiego; prezesa Światowej Rady Badań Nad Polonią, a doszła do skutku dzięki sprawnie działającemu Komitetowi Organizacyjnemu Spotkania, którego przewodniczącym został dr Janusz Wróbel z Katedry Studiów Wschodnioeuropejskich przy St. Mary's College w Orchard Lake a współpracowali: Prof. Andrzej Targowski i Ryszard Ciskowski ze Światowej Rady Badań nad Polonią, Janusz Zastocki, prezes Polonia Technica z Nowego Jorku a także prezesi organizacji polsko-amerykańskich inżynierów: Czesław Szczotka z Detroit, Michał Niedziński z Chicago, Janusz Balicki z Kalifornii, Andrzej Drzewiecki ze Stowarzyszenia Inżynierów w Kanadzie. Patronat honorowy nad spotkaniem objęli: kanclerz Ośrodka Naukowego w Orchard Lake - ks. Timothy Whalen, prezes Naczelnej Organizacji Technicznej - dr inż. Wojciech Ratyński z Polski a także prof. dr inż. Zygmunt Kolęda z Polskiej Akademii Nauk oraz prof. dr inż. Andrzej Nowak z University of Michigan.

             Zjazd w Orchard Lake zapoczątkował, bliższą współpracę inżynierów polonijnych zamieszkałych w wielu miastach USA i Kanady i jak mają nadzieje organizatorzy, przyczyni się to trwałej współpracy inżynierów polskiego pochodzenia rozsianych po świecie. Dodatkowo podjęto inicjatywę utworzenia "Galerii Sław" polskiej nauki i techniki. Referat wprowadzający w tą tematykę wygłosił dr inż. Janusz Romański - wiceprezes Polonia Technica. Powołana w czasie trwania spotkania komisja pod przewodnictwem inż. Lucyny Rurek z Detroit wstępnie opracowała zasady organizowania i funkcjonowania „Hall of Fame”. Zastanawiano się nad uruchomieniem trwałej i wirtualnej ekspozycji. Swoją pomoc i wsparcie zaoferowali Witold Sulimirski, prezes Fundacji Kościuszkowskiej z Nowego Jorku i prezes NOT dr Wojciech Ratyński.

             Wygłoszono szereg referatów, wśród których na szczególną uwagę zasługuje wystąpienie prof. dr inż. Zygmunta Kolędy, który mówił o problemach polskiej techniki. Witold Sulimirski obszernie zapoznał zebranych z programem stypendialnym Fundacji Kościuszkowskiej dla młodych polskich naukowców, którzy przyjeżdżają do USA kontynuować badania. Ponadto prezesi biorących udział w spotkaniu stowarzyszeń inżynierskich w wygłoszonych referatach zaprezentowali organizacje oraz zapoznali słuchaczy z ważniejszymi osiągnięciami swoich członków, którzy wiele wnieśli do amerykańskiej myśli technicznej. 

              W czasie obrad wymieniono się spostrzeżeniami odnośnie szans współpracy międzynarodowej w zakresie transferów technologii oraz wymiany naukowców, a także opracowania jednolitej strategii działań na rzecz promowania polskiej inżynierii w świecie. Mówili o tym między innymi dr Wojciech Ratyński i Krzysztof Dąbrowski - radca handlowy ambasady RP w USA oraz konsul generalny w Chicago Franciszek Adamczyk ponadto dr Alina Szczeniak - członek honorowy Polonia Technica, podzieliła się doświadczeniem z jej pracy w amerykańskim przemyśle spożywczym.

                Należy wspomnieć, o przybyłych z Polski inżynierach na ten zjazd, którzy zaprezentowali nowatorskie rozwiązania techniczne starając się zainteresować obecnych swoimi wynalazkami. 

    Efektem spotkania było powołanie do życia Rady Konsultacyjnej Polskich Inżynierów w Ameryce Północnej, (Advisory Council of Polish Engineers in North America). W jej skład weszło po dwóch przedstawicieli z każdego stowarzyszenia, ponadto z urzędu weszli również Prezes Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych "NOT" (bez prawa głosu) oraz Prezes Światowej Rady Badań nad Polonią.

                Pierwsze posiedzenie Rady odbyło się jeszcze podczas zjazdu 11 października 2003 r. W jego trakcie ukonstytuowała się Rada w składzie:

Ryszard Ciskowski (Światowa Rada Badań nad Polonią),

Andrzej Drzewiecki (Stowarzyszenie Inżynierów Polskich w Kanadzie),

Edward Rzyśkiewicz (Polonia Technica, Nowy Jork),

Chester Szczotka (Polish-American Engineers Association, Detroit),

Juliusz Szymczyk (Polish-American Engineers Association, Detroit),

Andrew Targowski (Światowa Rada Badań nad Polonią),

Tomasz Wesołowski (Stowarzyszenie Inżynierów Polskich w Kanadzie),

Janusz Zastocki (Polonia Technica, Nowy Jork).

                Prof. Targowski zgłosił kandydaturę Andrzeja Drzewieckiego, prezesa SIPwK, na funkcję przewodniczącego Rady. Kol. Drzewiecki został wybrany przez aklamację.

                Ustalono, że sprawowanie przewodnictwa będzie odbywać się rotacyjnie przez przedstawicieli poszczególnych stowarzyszeń regionalnych. Cele Rady Polskich Inżynierów jako organu zorganizowanej współpracy polskich inżynierów będą ujęte w statucie, którego wstępną wersję podjął się opracować Ryszard Ciskowski. Założono, że jednym z głównych punktów będzie czynnie wspieranie pomysłu tworzenia "Hall of Fame". Również prezes Rady wraz z zarządem określi ramy działalności oraz doprowadzi do następnego spotkania stowarzyszeń.

    W czasie uroczystego bankietu w sali gościnnej Ośrodka Naukowego w Orchad Lake dr Janusz Wróbel został odznaczony Srebrną Odznaka "Polonia Technica", a także medalem 60-lecia tej organizacji. Wyróżnienia otrzymał z rąk prezesa Polonia Technika, mgr inż. Janusza Zastockiego.

                Medalem 60-lecia "Polonia Technica" wyróżniono także profesora Zygmunta Kolędę, członka Polskiej Akademii Nauk, wiceprezesa "Wspólnoty Polskiej". Trzecią w ten sposób wyróżnioną osobą był minister pełnomocny - radca ambasady polskiej, Krzysztof Dąbrowski.

   Podczas tego bankietu doktorant PAN-u mgr inż. Sławomir Łotysz z Uniwersytetu Zielonogórskiego przypomniał sylwetkę Józefa Piotra Sędzimira, powstańca listopadowego - pierwszego z Sędzimirów w Ameryce, którego wynalazki przed 150 laty były szeroko opisywane w ówczesnej fachowej prasie amerykańskiej.

                Poza oficjalnym programem była okazja do spotkań mniej formalnych, które trwały do późnych godzin nocnych.

                 Do uczestników zjazdu napłynęły listy od Stowarzyszeń inżynierskich z Anglii, Argentyny i Australii oraz marszałka Senatu RP prof. Longina Pastusiaka, ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie Przemysława Gruzińskiego i prof. Andrzeja Stelmachowskiego, prezesa Stowarzyszenia Wspólnota Polska, z życzeniami owocnych obrad.

                Do Orchard Lake przyjechało 45 osób, którym należą się serdeczne podziękowania za przybycie i czynny udział w tym tak potrzebnym w dzisiejszych czasach spotkaniu.

                Szczególne gratulacje należą się dr Januszowi Wróblowi oraz Komitetowi Organizacyjnemu Spotkania za świetne przygotowanie zjazdu.

                 Należy żywić nadzieję, że tego typu spotkania w dzisiejszych czasach będą znaczącym wydarzeniem w życiu Polonii Kanadyjskiej, Amerykańskiej jak i Polski.

                        Janusz Zastocki